Stad onder het puin

Santorini AkrotitiSANTORINI (Griekenland)   Twintig jaar geleden was ik er al een keer en ik wilde er beslist weer heen nu we weer op Santorini waren. In het zuiden van het eiland ligt aan de kust wat er over is van de Minoïsche havenstad Akrotiri.

 

Santorini heette in de oudheid Thera. De ramp die de ondergang van Akrotiri veroorzaakte, wordt meestal met de Engelse term ‘Minoan eruption’ aangeduid en heeft naar alle waarschijnlijkheid in het jaar 1615 v.Chr. plaatsgevonden. Het moet een van de zwaarste vulkaanuitbarstingen uit de ons bekende geschiedenis geweest zijn. Thera ontplofte, een tsunami van onvoorstelbare omvang overspoelde de kusten van de Egeïsche zee en de vulkaan overdekte Akrotiri met een vele meters dikke laag puinsteen en as.

Vlak voor de Tweede Wereldoorlog was de Griekse archeoloog Spyridon Marinatos een van de eersten die verband legde tussen de tsunami van 1615 v.Chr. en het eind van de Minoïsche cultuur op Kreta en omliggende eilanden. Hij kwam op dat idee toen hij bij opgravingen op Kreta op ingestorte gebouwen sporen van de vloedgolf meende te herkennen en puinsteen van de vulkaan van Thera vond. (Lange tijd was de theorie van Marinatos algemeen geaccepteerd, tegenwoordig gaan de archeologen ervan uit dat de Minoïsche cultuur na ramp nog minstens een eeuw is blijven voortbestaan.)
In 1967 kreeg Marinatos de kans om zelf opgravingen te doen in Akrotiri. Hij verwijderde vijf dikke lagen puinsteen en vulkanische as. Soms en meter of iten dik. Hij viel van de ene verrassing in e andere. Bijvoorbeeld dat de gebouwen twee verdiepingen hoog waren, sommige zelfs drie. Het waren rechthoekige gebouwen met een plat dak die er van een afstand nauwelijks anders moeten hebben uitgezien dan die in een willekeurig stadje op de Cycladen anno 2017… De straatjes tussen de huizen zijn smal. Hier en daar verbreden ze zich tot een pleintje.

Marinatos vond geen stoffelijke resten in Akrotiri. Het bracht hem tot de hypothese dat men de uitbarsting kennelijk zag aankomen en Akrotiri tijdig had weten te verlaten. Een bijzondere vondst was die van stapels stenen en bergen aarde op allerlei plaatsen in de stad. Waarschijnlijk was men op het moment van de ramp nog in de stad bezig om de schade van een vorige uitbarsting te herstellen. Een mogelijke extra verklaring van het feit dat er geen slachtoffers vielen toen de vulkaan ontplofte.
De ironie van de geschiedenis wil dat Spyridon Marinatos zelf in 1974 de dood vond in Akrotiri toen hij onder een omvallende muur terechtkwam …
(oktober 2017)

 

De Cycladen in Plaatselijk Belang

Plaatselijk belang

Beestenboel in Pula

PULA (Kroatië)  De foto maakte ik in 1984 in het Romeinse amfitheater van Pula. Pollux, onze trouwe metgezel in de jaren tachtig, is inmiddels al weer dertig jaar dood. Wij zijn 38...

Lees meer...

Van de prins geen kwaad

FULDA (Duitsland)  We lopen door Fulda, een kleine, gezellige stad in het hart van Duitsland. Op de Jezuitenplatz staan panelen met teksten en foto’s van de ‘Stationen im Leben von Wilhelm Friedrich’...

Lees meer...

Instortingsgevaar

LA GOMERA (Canarische Eilanden)   Vanuit de haven van Vueltas loopt een weggetje rond de enorme rots naar Playa Argaga. Aan het begin van de weg waarschuwde een groot bord je altijd voor...

Lees meer...

De vissers van Vueltas

LA GOMERA (Canarische Eilanden)   De haven van Vueltas is het meest bedrijvige deel van Valle Gran Rey op La Gomera. Hier zijn de hele dag mensen in de weer, terwijl anderen hen...

Lees meer...

Vloeiend Silbo

LA GOMERA (Canarische Eilanden)   In alle gidsen en sites over La Gomera lees je over Silbo. Het is de gefloten taal waarmee de inwoners van het eiland met elkaar over de valleien...

Lees meer...

Naam op een bordje

ANTWERPEN (België)   Het is ‘s ochtends een uur of elf in Antwerpen en we drinken koffie op een terras. Dit is niet het knusse, gezellige Antwerpen waar de meeste toeristen meteen aan...

Lees meer...

Tijd voor een feestje

SEVILLA (Spanje)   Terwijl Nederland voor de derde keer in lockdown gaat, lopen we door Sevilla. Hier gaat het leven gewoon door. Alleen de mondkapjes van de meisjes verraden dat in de bijzondere...

Lees meer...

Een kaarsje voor San Antonio

SEVILLA (Spanje)   Dat hier in de Calle de Alfonso XII een kerk staat, zal de meeste voorbijgangers waarschijnlijk niet eens opvallen. Het is het straatje naast het grote warenhuis El Corte Inglés...

Lees meer...

Het Sevilla van de Sevillianen

SEVILLA (Spanje)   Een pleintje in Sevilla op een zaterdagmiddag in december. Kinderen spelen op de klimrekken, hun ouders bevolken de terrasjes rondom. Boven ons hoofd slaat de kerkklok twee keer.  

Lees meer...

Hoog van de toren

KARDAMYLI (Griekenland)   Máni is de middelste poot van de Peloponnesos. Er is ongelooflijk veel afgevochten in het verleden. Soms kwam de vijand van buitenaf, doorgaans echter waren het de buren die je...

Lees meer...

De hippies van Matala

MATALA (Griekenland)   In het voorjaar van 1970 was ze met een vriendin naar Griekenland gekomen. Ze bleef een paar maanden in het kleine Matala aan de zuidkust van Kreta.  Joni Mitchell  had...

Lees meer...

Desolate beelden

LA PALMA (Canarische Eilanden)   Op zondagmiddag 19 september 2021 om kwart over drie kwam een van de vulkanen in de Cumbre Vieja op La Palma tot leven. Op vakantie in Griekenland...

Lees meer...

Door de nacht van Madeira

MADEIRA (Portugal)   In twintig minuten ben je met de bus van ons stadje Ribiera Brava in de hoofdstad Funchal, tenminste als je de bus hebt die langs de Via Rapida -...

Lees meer...

Zonnig Madeira

MADEIRA (Portugal)   Ik heb al een tijdje ‘Zonnig Madeira’ in de kop. Wie zong het ook al weer: ‘Zonnig Madeira, land van liefde en zon’? Als ik het intik op Google...

Lees meer...

Randgroepvogels

  SEVILLA (Spanje)   In de schemering cirkelen ze in snelle duikvluchten rond de torentjes en de hoge koepel van de Salvadorkerk. De rust op het terras op de Plaza Jesús de la...

Lees meer...

Groningen, district Saramacca

GRONINGEN (Suriname)   Vandaag gaan we naar Groningen, het dorp Groningen in het district Saramacca om precies te zijn. De navigatie loodst ons een enorm eind door de buitenwijken van Paramaribo om uiteindelijk...

Lees meer...

Paramaribo Zoo

PARAMARIBO (Suriname)   In het noordwesten van Paramaribo ligt de Cultuurtuin, een stukje ongegeneerde jungle tegen het centrum van de stad aan. In de Cultuurtuin ligt Paramaribo Zoo. Op de parkeerplaats van de...

Lees meer...

Graf in de Palmentuin

PARAMARIBO (Suriname)  Achter het presidentieel paleis in Paramaribo ligt de Palmentuin. Hoge palmbomen, keurig in het gelid. Slootjes vol waterplanten waar kikkers kwaken. Het is altijd een oase van rust in de...

Lees meer...

Onze Hendrik Jan

PARAMARIBO (Suriname)  Vanaf de Jessurunstraat heb je uitzicht op de hoge lokalen van een school. Overdag zie je er jongelui lopen met blauwe overhemden en spijkerbroeken of geruite rokken, de nationale schoolkostuums...

Lees meer...

De Kaaimannenman

COMMEWIJNE (Suriname)  Als het bootje ons en onze fietsen vanuit Leonsberg over de Surinamerivier en de Commewijne bij de plantage Rust en Werk heeft afgeleverd, worden we op de steiger opgewacht door...

Lees meer...

Dagelijkse dingen