Het laatste oordeel

Naxos knekelhuisNAXOS (Griekenland)   Midden op Naxos bij het dorp Moni staat tussen de olijfbomen de kerk Panagia Drosiani, ofwel ‘Onze Lieve Vrouwe die Verkoeling biedt’. Het is zondagmiddag en het is er druk. De oudste delen van de kerk stammen uit de zesde eeuw, later zijn er drie byzantijnse kapellen tegenaan gebouwd. Ik verbaas me altijd over zo’n ouderdom. Het idee dat deze kerk er al stond toen de inkt van de Evangeliën nauwelijks droog was…

Binnen vergaapt iedereen zich aan de fresco’s. Ze zijn de grootste schat van de Panagia Drosiani. De oudste schilderingen zouden uit de zevende eeuw stammen. De overlevering wil dat de schilder geïnspireerd werd door de aanwezigheid van paus Martinus I die in 653 een half jaar naar Naxos verbannen was. Zijn aartsvijand keizer Constans II Pogonatus van Constantinopel had hem uit Rome laten ophalen. Kunsthistorici hebben studie gemaakt van de oudste Christus-voorstellingen in de kerk. Een deel van de fresco’s toont Jezus als mens en dat zou typisch zijn voor de geloofsopvattingen die in die tijd in Rome leefden, en die je op Griekse iconen gewoonlijk niet ziet.
De eeuwenoude gewijde sfeer in de Panagia Drosiani wordt ondertussen enigszins verstoord door enkele lokale dames die fel uitvallen naar iedereen die binnen een poging doet om de muurschilderingen te fotograferen. Ik koop het boekje met de foto’s. Tweetalig, dat wil zeggen dat zes van de 88 pagina’s in het Engels zijn en de rest in het Grieks.

Als we langs een paadje opzij van de kerk naar het kerkhof lopen, zijn we plotseling uit de drukte. In de hoek links zien we onderaan een trapje een deur half open staan. Uiteraard kunnen we de verleiding niet weerstaan en gaan we naar binnen.
Het is er schemerig en stoffig. Er staan stellingen tegen de muren met houten kistjes en heel veel blikken dozen. Er staan met viltstift en verf namen en jaartallen geschreven. Er zitten foto’s op geplakt en vrijwel alle kisten hebben een slotje. In de kisten zitten de botten van de overledenen die er met naam, geboortedatum en sterfdatum op vermeld staan.
Chronisch ruimtegebrek op de kerkhoven zorgde er traditioneel in landen als Griekenland voor dat graven na een aantal jaren geruimd moesten worden. In aanwezigheid van de familie worden de botten schoongemaakt en opgeborgen. Soms worden de resten bijgezet in individuele graven in hoge muren, soms komen ze in kisten en dozen in zo’n ‘knekelhuis’ terecht.
Het is overigens niet alleen een kwestie van ruimtegebrek, vertelde een Griek waar ik erover mee aan de praat raakte. Groot probleem in Griekenland is sinds jaar en dag dat de orthodoxe kerk zich tegen crematie verzet. Hoe kun je bij het Laatste Oordeel opstaan zonder botten …
(oktober 2017)

 

De Cycladen in Plaatselijk Belang

Plaatselijk belang

Instortingsgevaar

LA GOMERA (Canarische Eilanden)   Vanuit de haven van Vueltas loopt een weggetje rond de enorme rots naar Playa Argaga. Aan het begin van de weg waarschuwde een groot bord je altijd voor...

Lees meer...

De vissers van Vueltas

LA GOMERA (Canarische Eilanden)   De haven van Vueltas is het meest bedrijvige deel van Valle Gran Rey op La Gomera. Hier zijn de hele dag mensen in de weer, terwijl anderen hen...

Lees meer...

Vloeiend Silbo

LA GOMERA (Canarische Eilanden)   In alle gidsen en sites over La Gomera lees je over Silbo. Het is de gefloten taal waarmee de inwoners van het eiland met elkaar over de valleien...

Lees meer...

Naam op een bordje

ANTWERPEN (België)   Het is ‘s ochtends een uur of elf in Antwerpen en we drinken koffie op een terras. Dit is niet het knusse, gezellige Antwerpen waar de meeste toeristen meteen aan...

Lees meer...

Tijd voor een feestje

SEVILLA (Spanje)   Terwijl Nederland voor de derde keer in lockdown gaat, lopen we door Sevilla. Hier gaat het leven gewoon door. Alleen de mondkapjes van de meisjes verraden dat in de bijzondere...

Lees meer...

Een kaarsje voor San Antonio

SEVILLA (Spanje)   Dat hier in de Calle de Alfonso XII een kerk staat, zal de meeste voorbijgangers waarschijnlijk niet eens opvallen. Het is het straatje naast het grote warenhuis El Corte Inglés...

Lees meer...

Het Sevilla van de Sevillianen

SEVILLA (Spanje)   Een pleintje in Sevilla op een zaterdagmiddag in december. Kinderen spelen op de klimrekken, hun ouders bevolken de terrasjes rondom. Boven ons hoofd slaat de kerkklok twee keer.  

Lees meer...

Hoog van de toren

KARDAMYLI (Griekenland)   Máni is de middelste poot van de Peloponnesos. Er is ongelooflijk veel afgevochten in het verleden. Soms kwam de vijand van buitenaf, doorgaans echter waren het de buren die je...

Lees meer...

De hippies van Matala

MATALA (Griekenland)   In het voorjaar van 1970 was ze met een vriendin naar Griekenland gekomen. Ze bleef een paar maanden in het kleine Matala aan de zuidkust van Kreta.  Joni Mitchell  had...

Lees meer...

Desolate beelden

LA PALMA (Canarische Eilanden)   Op zondagmiddag 19 september 2021 om kwart over drie kwam een van de vulkanen in de Cumbre Vieja op La Palma tot leven. Op vakantie in Griekenland...

Lees meer...

Door de nacht van Madeira

MADEIRA (Portugal)   In twintig minuten ben je met de bus van ons stadje Ribiera Brava in de hoofdstad Funchal, tenminste als je de bus hebt die langs de Via Rapida -...

Lees meer...

Zonnig Madeira

MADEIRA (Portugal)   Ik heb al een tijdje ‘Zonnig Madeira’ in de kop. Wie zong het ook al weer: ‘Zonnig Madeira, land van liefde en zon’? Als ik het intik op Google...

Lees meer...

Randgroepvogels

  SEVILLA (Spanje)   In de schemering cirkelen ze in snelle duikvluchten rond de torentjes en de hoge koepel van de Salvadorkerk. De rust op het terras op de Plaza Jesús de la...

Lees meer...

Groningen, district Saramacca

GRONINGEN (Suriname)   Vandaag gaan we naar Groningen, het dorp Groningen in het district Saramacca om precies te zijn. De navigatie loodst ons een enorm eind door de buitenwijken van Paramaribo om uiteindelijk...

Lees meer...

Paramaribo Zoo

PARAMARIBO (Suriname)   In het noordwesten van Paramaribo ligt de Cultuurtuin, een stukje ongegeneerde jungle tegen het centrum van de stad aan. In de Cultuurtuin ligt Paramaribo Zoo. Op de parkeerplaats van de...

Lees meer...

Graf in de Palmentuin

PARAMARIBO (Suriname)  Achter het presidentieel paleis in Paramaribo ligt de Palmentuin. Hoge palmbomen, keurig in het gelid. Slootjes vol waterplanten waar kikkers kwaken. Het is altijd een oase van rust in de...

Lees meer...

Onze Hendrik Jan

PARAMARIBO (Suriname)  Vanaf de Jessurunstraat heb je uitzicht op de hoge lokalen van een school. Overdag zie je er jongelui lopen met blauwe overhemden en spijkerbroeken of geruite rokken, de nationale schoolkostuums...

Lees meer...

De Kaaimannenman

COMMEWIJNE (Suriname)  Als het bootje ons en onze fietsen vanuit Leonsberg over de Surinamerivier en de Commewijne bij de plantage Rust en Werk heeft afgeleverd, worden we op de steiger opgewacht door...

Lees meer...

Deugden en ondeugden

SEVILLA (Spanje)  De Kathedraal van Sevilla is een schatkamer waar je niet uitgekeken raakt. We zitten op een lange bank langs een van de wanden van de Antecabildo, een strakke, vrij sobere ruimte...

Lees meer...

De mooiste dag van hun leven

SANTORINI (Griekenland) Santorini is het duurste Griekse eiland, het dorp Oia balancerend op de noordwestelijke kraterwand van Oia is de duurste plek op Santorini. ’s Avonds in afwachting van de zonsondergang vechten...

Lees meer...

Dagelijkse dingen