Spaanse griepDE SPAANSE GRIEP IN ASSEN

opdracht:
schrijven artikel
opdrachtgever:
Asser Historisch Tijdschrift

Nu we midden in de coronacrisis zitten, is de Spaanse griep, die de wereld een eeuw geleden trof, onverwacht weer actueel geworden. Covid-19 laat zien dat een virus de wereld nog steeds op zijn kop kan zetten. De Spaanse griep eiste destijds naar schatting 50 tot 100 miljoen doden. Ter vergelijking: de Eerste Wereldoorlog heeft ‘maar’ zo'n 20 miljoen slachtoffers gemaakt.

Samen met René van Lotingen maakte ik een artikel voor het Asser Historisch Tijdschrift van september 2018 over hoe de Spaanse griep in 1918 de stad Assen in zijn greep kreeg. Het begon in juli van dat jaar toen de eerste militairen in de Asser kazerne door het virus getroffen werden. Niemand in de stad werd echter ziek en het leek er enkele weken op dat de Spaanse griep verder aan de stad voorbij zou gaan. In het najaar van 1918 volgde echter een tweede golf die vele maken dodelijker bleek dan wat er in de zomer gebeurd was.
Het beeld in Assen week niet af van dat elders in Nederland. In totaal stierven in 1918 in de Drentse hoofdstad naar schatting 34 dienstplichtigen en 141 burgers aan de Spaanse griep.

In het artikel in het Asser Historisch Tijdschrift laten we zien hoe het dagelijks leven van de Assenaren door de griep beheerst werd. Wat ons het meest opviel, waren de overeenkomsten met wat we anno 2020 weer meemaken.

De Provinciale Drentsche en Asser Courant schreef op 22 oktober 1918: 'We hebben onder ons personeel zieken en vernamen dat o.a. op een kantoor vier van het personeel ziek zijn'. Een paar dagen later verschenen de eerste berichten dat scholen tijdelijk gesloten werden. Op 28 oktober meldde de krant dat het Gymnasium ('Er waren hedenochtend maar 2 gezonde leerlingen in de 2e klasse') voorlopig dicht was evenals de Christelijke school aan de Oosterhoutstraat. Snel daarna volgden de andere scholen. Op de kazerne werden opnieuw barakken vrijgemaakt omdat het Militair hospitaal weer vol lag. Op 8 november 1918 verbood het gemeentebestuur 'alle vermakelijkheden, danslessen inbegrepen'.
(september 2018)

Artikel ‘Spaanse griep in Assen’ in Asser Historisch Tijdschrift 20/3

 

sg pdac

   Bericht in de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 4 december 1918

 

 

Plaatselijk belang

Door de nacht van Madeira

MADEIRA (Portugal)   In twintig minuten ben je met de bus van ons stadje Ribiera Brava in de hoofdstad Funchal, tenminste als je de bus hebt die langs de Via Rapida -...

Lees meer...

Zonnig Madeira

MADEIRA (Portugal)   Ik heb al een tijdje ‘Zonnig Madeira’ in de kop. Wie zong het ook al weer: ‘Zonnig Madeira, land van liefde en zon’? Als ik het intik op Google...

Lees meer...

Randgroepvogels

SEVILLA (Spanje)   In de schemering cirkelen ze in snelle duikvluchten rond de torentjes en de hoge koepel van de Salvadorkerk. De rust op het terras op de Plaza Jesús de la...

Lees meer...

Groningen, district Saramacca

GRONINGEN (Suriname)   Vandaag gaan we naar Groningen, het dorp Groningen in het district Saramacca om precies te zijn. De navigatie loodst ons een enorm eind door de buitenwijken van Paramaribo om uiteindelijk...

Lees meer...

Paramaribo Zoo

PARAMARIBO (Suriname)   In het noordwesten van Paramaribo ligt de Cultuurtuin, een stukje ongegeneerde jungle tegen het centrum van de stad aan. In de Cultuurtuin ligt Paramaribo Zoo. Op de parkeerplaats van de...

Lees meer...

Graf in de Palmentuin

PARAMARIBO (Suriname)  Achter het presidentieel paleis in Paramaribo ligt de Palmentuin. Hoge palmbomen, keurig in het gelid. Slootjes vol waterplanten waar kikkers kwaken. Het is altijd een oase van rust in de...

Lees meer...

Onze Hendrik Jan

PARAMARIBO (Suriname)  Vanaf de Jessurunstraat heb je uitzicht op de hoge lokalen van een school. Overdag zie je er jongelui lopen met blauwe overhemden en spijkerbroeken of geruite rokken, de nationale schoolkostuums...

Lees meer...

De Kaaimannenman

COMMEWIJNE (Suriname)  Als het bootje ons en onze fietsen vanuit Leonsberg over de Surinamerivier en de Commewijne bij de plantage Rust en Werk heeft afgeleverd, worden we op de steiger opgewacht door...

Lees meer...

Deugden en ondeugden

SEVILLA (Spanje)  De Kathedraal van Sevilla is een schatkamer waar je niet uitgekeken raakt. We zitten op een lange bank langs een van de wanden van de Antecabildo, een strakke, vrij sobere ruimte...

Lees meer...

De mooiste dag van hun leven

SANTORINI (Griekenland) Santorini is het duurste Griekse eiland, het dorp Oia balancerend op de noordwestelijke kraterwand van Oia is de duurste plek op Santorini. ’s Avonds in afwachting van de zonsondergang vechten...

Lees meer...

Dagelijkse dingen