RANJA
uitvinding: naar sinaasappel smakende frisdrank om thuis aan te maken met water
uitvinder: David Polak
jaar: 1921



Calmer Polak verhuisde zijn distilleerderij halverwege de negentiende eeuw van Winschoten naar de stad Groningen. De firma C. Polak Gzn. - in de wandeling doorgaans CP genoemd - verdiende aanvankelijk zijn geld met het maken van advocaat, maar de familie was steeds op zoek naar nieuwe producten. De hoofdprijs was voor zoon David Polak die een frisdrank bedacht gebaseerd op sinaasappelsap die je thuis kon aanmaken met water uit de kraan.
We schrijven het jaar 1921 en steeds meer Nederlandse gezinnen hadden inmiddels waterleiding en dus water van goede kwaliteit in huis. CP verdiende goudgeld aan zijn Ranja. De naam bedacht David door wat te spelen met het Franse woord 'orangeade'.

Hun product werd zo populair dat de Nederlanders na enige tijd ranja met een kleine letter gingen schrijven. De productnaam was een soortnaam geworden, slechts weinig producten valt zo'n grote eer te beurt. Uiteindelijk was het de welvaart die de ranja in de loop van de jaren zestig de das om deed. Ranja is typisch een product geweest voor mensen die op de kleintjes moesten passen, want één fles was goed voor tientallen glazen fris. Toen brak de tijd aan dat de jeugd liever Coca-Cola of 7UP dronk en – minstens zo belangrijk – dat hun ouders het voor hun kroost konden kopen. Zo kon het gebeuren dat in 1965 Sophietje van Johnny Lion op een Amsterdams terras de laatste was die ranja met een rietje dronk.  

Plaatselijk belang

Door de nacht van Madeira

MADEIRA (Portugal)   In twintig minuten ben je met de bus van ons stadje Ribiera Brava in de hoofdstad Funchal, tenminste als je de bus hebt die langs de Via Rapida -...

Lees meer...

Zonnig Madeira

MADEIRA (Portugal)   Ik heb al een tijdje ‘Zonnig Madeira’ in de kop. Wie zong het ook al weer: ‘Zonnig Madeira, land van liefde en zon’? Als ik het intik op Google...

Lees meer...

Randgroepvogels

SEVILLA (Spanje)   In de schemering cirkelen ze in snelle duikvluchten rond de torentjes en de hoge koepel van de Salvadorkerk. De rust op het terras op de Plaza Jesús de la...

Lees meer...

Groningen, district Saramacca

GRONINGEN (Suriname)   Vandaag gaan we naar Groningen, het dorp Groningen in het district Saramacca om precies te zijn. De navigatie loodst ons een enorm eind door de buitenwijken van Paramaribo om uiteindelijk...

Lees meer...

Paramaribo Zoo

PARAMARIBO (Suriname)   In het noordwesten van Paramaribo ligt de Cultuurtuin, een stukje ongegeneerde jungle tegen het centrum van de stad aan. In de Cultuurtuin ligt Paramaribo Zoo. Op de parkeerplaats van de...

Lees meer...

Graf in de Palmentuin

PARAMARIBO (Suriname)  Achter het presidentieel paleis in Paramaribo ligt de Palmentuin. Hoge palmbomen, keurig in het gelid. Slootjes vol waterplanten waar kikkers kwaken. Het is altijd een oase van rust in de...

Lees meer...

Onze Hendrik Jan

PARAMARIBO (Suriname)  Vanaf de Jessurunstraat heb je uitzicht op de hoge lokalen van een school. Overdag zie je er jongelui lopen met blauwe overhemden en spijkerbroeken of geruite rokken, de nationale schoolkostuums...

Lees meer...

De Kaaimannenman

COMMEWIJNE (Suriname)  Als het bootje ons en onze fietsen vanuit Leonsberg over de Surinamerivier en de Commewijne bij de plantage Rust en Werk heeft afgeleverd, worden we op de steiger opgewacht door...

Lees meer...

Deugden en ondeugden

SEVILLA (Spanje)  De Kathedraal van Sevilla is een schatkamer waar je niet uitgekeken raakt. We zitten op een lange bank langs een van de wanden van de Antecabildo, een strakke, vrij sobere ruimte...

Lees meer...

De mooiste dag van hun leven

SANTORINI (Griekenland) Santorini is het duurste Griekse eiland, het dorp Oia balancerend op de noordwestelijke kraterwand van Oia is de duurste plek op Santorini. ’s Avonds in afwachting van de zonsondergang vechten...

Lees meer...

Dagelijkse dingen