De genadeloze meetlat van de markies

Vila RealVILA REAL (Portugal)   Op de rechteroever van de Guadiana ligt het Portugese grensstadje Vila Real de Santo António. Het werd in 1774 gebouwd door de markies de Pombal, voornamelijk om de Spanjaarden aan de overkant van de rivier te imponeren.


Het vissersdorp Santo António de Arenilha liet markies de Pombal eerst afbreken om Vila Real te kunnen bouwen. Monte Gordo een paar kilometer verderop werd door het leger platgebrand om Vila Real aan voldoende inwoners te helpen.
Sebastiao José de Carvalho e Melo, later genoemd markies de Pombal had als eerste minister de touwtjes van de Portugese politiek stevig in handen. Zijn ster rees snel nadat hij voor koning José 1 de klus van de wederopbouw van Lissabon na de aardbeving van 1755 succesvol had weten te klaren. Het verhaal wil dat Pombal zijn Vila Real in één jaar tijd uit de grond stampte door met geprefabriceerde bouwelementen te werken. Het halve stadje werd per schip aangevoerd.

Het stratenplan van het oude Vila Real kent dezelfde symmetrie en maatvoering als de Baixa, de benedenstad van Lissabon die Pombal bouwde. Vijf straten lopen noord-zuid en zes straten oost-west. Vila Real telt 41 huizenblokken: 35 blokken van 60 bij 25 meter en 6 blokken van 60 bij 60 meter. Het 42-ste blok midden in Vila Real is onbebouwd gebleven. De donkere en lichte banen in de bestrating van dit Praca Marques de Pombal wijzen naar de majestueuze gedenkzuil midden op het plein die in 1775 door de bedenker van al dit fraais onthuld werd.

Twee jaar later reeds, in 1777 viel de markies in vorstelijke ongenade  toen koning José stierf en zijn dochter Maria hem opvolgde. Ze was zo beducht voor de geslepen staatsmanskunst van de machtige markies dat ze hem onmiddellijk ontsloeg en de man zelfs verbood om binnen een straal van dertig kilometer van haar te komen.
Zijn laatste vijf levensjaren bracht de markies de Pombal op zijn landgoed door. De rust daar werd alleen verstoord als de koningin in de buurt kwam en de markies gedwongen was om de nodige afstand tot zijn vorstin in acht te nemen. (september 2010)

Plaatselijk belang

Groningen, district Saramacca

GRONINGEN (Suriname)   Vandaag gaan we naar Groningen, het dorp Groningen in het district Saramacca om precies te zijn. De navigatie loodst ons een enorm eind door de buitenwijken van Paramaribo om uiteindelijk...

Lees meer...

Paramaribo Zoo

PARAMARIBO (Suriname)   In het noordwesten van Paramaribo ligt de Cultuurtuin, een stukje ongegeneerde jungle tegen het centrum van de stad aan. In de Cultuurtuin ligt Paramaribo Zoo. Op de parkeerplaats van de...

Lees meer...

Graf in de Palmentuin

PARAMARIBO (Suriname)  Achter het presidentieel paleis in Paramaribo ligt de Palmentuin. Hoge palmbomen, keurig in het gelid. Slootjes vol waterplanten waar kikkers kwaken. Het is altijd een oase van rust in de...

Lees meer...

Onze Hendrik Jan

PARAMARIBO (Suriname)  Vanaf de Jessurunstraat heb je uitzicht op de hoge lokalen van een school. Overdag zie je er jongelui lopen met blauwe overhemden en spijkerbroeken of geruite rokken, de nationale schoolkostuums...

Lees meer...

De Kaaimannenman

COMMEWIJNE (Suriname)  Als het bootje ons en onze fietsen vanuit Leonsberg over de Surinamerivier en de Commewijne bij de plantage Rust en Werk heeft afgeleverd, worden we op de steiger opgewacht door...

Lees meer...

Deugden en ondeugden

Sevilla (Spanje)  De Kathedraal van Sevilla is een schatkamer waar je niet uitgekeken raakt. We zitten op een lange bank langs een van de wanden van de Antecabildo, een strakke, vrij sobere ruimte...

Lees meer...

De mooiste dag van hun leven

SANTORINI (Griekenland) Santorini is het duurste Griekse eiland, het dorp Oia balancerend op de noordwestelijke kraterwand van Oia is de duurste plek op Santorini. ’s Avonds in afwachting van de zonsondergang vechten...

Lees meer...

Stad onder het puin

SANTORINI (Griekenland)   Twintig jaar geleden was ik er al een keer en ik wilde er beslist weer heen nu we weer op Santorini waren. In het zuiden van het eiland ligt...

Lees meer...

Next bus to Parissa

SANTORINI (Griekenland) Het busstation ligt aan de straat Mitropoleos, net buiten het schilderachtige gedeelte van het stadje Fira op de kraterwand van Santorini. Er is niets schilderachtigs aan het busstation. Het pleintje...

Lees meer...

Een eenzame godin

NAXOS (Griekenland)   Er staan een stuk of tien auto’s geparkeerd langs het doodlopende weggetje. We lopen langs een betonpad het opgravingsterrein op. Het huisje waar de kaartjes verkocht worden, is leeg. Het...

Lees meer...

Dagelijkse dingen