De genadeloze meetlat van de markies

Vila RealVILA REAL (Portugal)   Op de rechteroever van de Guadiana ligt het Portugese grensstadje Vila Real de Santo António. Het werd in 1774 gebouwd door de markies de Pombal, voornamelijk om de Spanjaarden aan de overkant van de rivier te imponeren.


Het vissersdorp Santo António de Arenilha liet markies de Pombal eerst afbreken om Vila Real te kunnen bouwen. Monte Gordo een paar kilometer verderop werd door het leger platgebrand om Vila Real aan voldoende inwoners te helpen.
Sebastiao José de Carvalho e Melo, later genoemd markies de Pombal had als eerste minister de touwtjes van de Portugese politiek stevig in handen. Zijn ster rees snel nadat hij voor koning José 1 de klus van de wederopbouw van Lissabon na de aardbeving van 1755 succesvol had weten te klaren. Het verhaal wil dat Pombal zijn Vila Real in één jaar tijd uit de grond stampte door met geprefabriceerde bouwelementen te werken. Het halve stadje werd per schip aangevoerd.

Het stratenplan van het oude Vila Real kent dezelfde symmetrie en maatvoering als de Baixa, de benedenstad van Lissabon die Pombal bouwde. Vijf straten lopen noord-zuid en zes straten oost-west. Vila Real telt 41 huizenblokken: 35 blokken van 60 bij 25 meter en 6 blokken van 60 bij 60 meter. Het 42-ste blok midden in Vila Real is onbebouwd gebleven. De donkere en lichte banen in de bestrating van dit Praca Marques de Pombal wijzen naar de majestueuze gedenkzuil midden op het plein die in 1775 door de bedenker van al dit fraais onthuld werd.

Twee jaar later reeds, in 1777 viel de markies in vorstelijke ongenade  toen koning José stierf en zijn dochter Maria hem opvolgde. Ze was zo beducht voor de geslepen staatsmanskunst van de machtige markies dat ze hem onmiddellijk ontsloeg en de man zelfs verbood om binnen een straal van dertig kilometer van haar te komen.
Zijn laatste vijf levensjaren bracht de markies de Pombal op zijn landgoed door. De rust daar werd alleen verstoord als de koningin in de buurt kwam en de markies gedwongen was om de nodige afstand tot zijn vorstin in acht te nemen. (september 2010)

Plaatselijk belang

De mooiste dag van hun leven

SANTORINI (Griekenland) Santorini is het duurste Griekse eiland, het dorp Oia balancerend op de noordwestelijke kraterwand van Oia is de duurste plek op Santorini. ’s Avonds in afwachting van de zonsondergang vechten...

Lees meer...

Stad onder het puin

SANTORINI (Griekenland)   Twintig jaar geleden was ik er al een keer en ik wilde er beslist weer heen nu we weer op Santorini waren. In het zuiden van het eiland ligt...

Lees meer...

Next bus to Parissa

SANTORINI (Griekenland) Het busstation ligt aan de straat Mitropoleos, net buiten het schilderachtige gedeelte van het stadje Fira op de kraterwand van Santorini. Er is niets schilderachtigs aan het busstation. Het pleintje...

Lees meer...

Een eenzame godin

NAXOS (Griekenland)   Er staan een stuk of tien auto’s geparkeerd langs het doodlopende weggetje. We lopen langs een betonpad het opgravingsterrein op. Het huisje waar de kaartjes verkocht worden, is leeg. Het...

Lees meer...

Het laatste oordeel

NAXOS (Griekenland)   Midden op Naxos bij het dorp Moni staat tussen de olijfbomen de kerk Panagia Drosiani, ofwel ‘Onze Lieve Vrouwe die Verkoeling biedt’. Het is zondagmiddag en het is er druk...

Lees meer...

Een dorp om in te verdwalen

PAROS (Griekenland)   In de heuvels midden op Paros ligt het dorp Lefkes in een smalle vallei. In de reisgidsen vind je omschrijvingen als charmant, origineel, authentiek, gezellig. We zijn al eens...

Lees meer...

De vogels van het plein

PARAMARIBO   Zondagochtend zeven uur op het Onafhankelijkheidsplein in Paramaribo. Op regelmatige afstand van elkaar staan lange palen in het gras waar vogelkooitjes aan hangen. Tussen de palen zijn groepjes mannen druk met...

Lees meer...

Drents koopman in Suriname

PARAMARIBO   Vanuit Paramaribo is het een mooi fietstochtje naar Peperpot, een oude plantage op de oostoever van de Surinamerivier. Zodra je de rivier over bent en de drukte van Meerzorg achter je...

Lees meer...

De rivier over

PARAMARIBO   Natuurlijk kun je over de Wijdenboschbrug – de Bosjesbrug zeggen ze in Paramaribo – naar de overkant van de Surinamerivier, maar daar heb je als voetganger of fietser niets aan, want...

Lees meer...

Fout geparkeerd in Berlijn

BERLIJN   Het is zondagavond en er zit duidelijk onweer in de lucht. We zitten op het terras van Café Orange aan de Oranienburgerstrasse in Berlijn. Het hele terras kijkt naar een groepje...

Lees meer...

Dagelijkse dingen