MONOPOLY
uitvinding: gezelschapsspel
uitvinder: Charles B. Darrow (USA)
jaar: 1935



Verwarmingsmonteur Charles Darrow was één van de miljoenen Amerikanen die door de Wallstreet-crisis van 1929 zijn baan verloor. Overdag pakte hij alles aan wat hij krijgen kon om geld te verdienen en ’s avonds thuis bedacht hij van alles en nog wat in de hoop dat fabrikanten er brood in zagen: een nieuw spel om op het strand te spelen, een revolutionair scoreblok voor bridgers, opvallende legpuzzels…
In 1933 bedacht hij een spel dat hij situeerde in de badplaats Atlantic City waar de familie Darrow in betere tijden de vakanties had doorgebracht. Op een vierkant bord tekende hij 40 vakjes langs de randen waarin hij onder andere de belangrijkste straten van Atlantic City noteerde. Hij maakte kaartjes met opdrachten, bankbiljetten, pionnen, groene huisjes en rode hotels. De spelregels waren in feite simpel: Loop rondjes door Atlantic City, koop straten en bouw er zoveel mogelijk huizen en hotels waarmee je je medespelers hun geld kunt aftroggelen. Charles Darrow noemde zijn spel Monopoly.

Kenners van gezelschapsspelen hebben er vaak op gewezen dat er al veel langer vergelijkbare spellen bedacht waren waarin het ging om onroerend goed te kopen en er geld mee te verdienen. Darrow was echter de eerste die succes had met zijn speelse ‘kapitalisme op karton’. Na verloop van tijd in elk geval.
Aanvankelijk maakte Charles Darrow zijn spellen zelf en verkocht hij ze voor vier dollar per stuk aan vrienden en bekenden. Hij bood Monopoly in 1934 aan spellenfabrikant Parker Brothers aan die er aanvankelijk niets in zag. Onder andere omdat het spel vele uren kon duren en de spelletjesfabrikant van mening was dat een gezelschapsspel hooguit drie kwartier mocht duren.
Toen Parker Brothers er een jaar later achter kwam dat Darrow inmiddels vele honderden Monopolyspellen verkocht had, kwamen ze bij hem met een aanbod dat hij niet kon weigeren. Kort daarna verkocht het bedrijf 20 duizend spellen per maand. Een paar jaar later was Darrow miljonair, niet met Monopoly-geld, maar met echte dollars.

In 1940 verscheen de eerste Nederlandse versie van Monopoly op initiatief van Frederik Verster die leiding gaf aan de winkels van Perry en Co (tegenwoordig Perry Sport). Lange tijd is onduidelijk geweest hoe de keuze van de steden en straten op het Nederlandse bord tot stand gekomen is. Tot Rob van Linden, de grote man achter de prachtige site Hongs over Nederlandse gezelschapsspelen, tot de ontdekking kwam dat er op dat moment in Arnhem (Ketelstraat), Haarlem (Barteljorisstraat), Utrecht (Vreeburg), Groningen (Herestraat), Den Haag (Plein), Rotterdam (Blaak en Coolsingel) en Amsterdam (Kalverstraat en Leidsestraat) winkels van Perry waren. Alleen aan de Dorpsstraat van Ons Dorp stond geen Perry-vestiging…

Plaatselijk belang

De vogels van het plein

PARAMARIBO   Zondagochtend zeven uur op het Onafhankelijkheidsplein in Paramaribo. Op regelmatige afstand van elkaar staan lange palen in het gras waar vogelkooitjes aan hangen. Tussen de palen zijn groepjes mannen druk met...

Lees meer...

Drents koopman in Suriname

PARAMARIBO   Vanuit Paramaribo is het een mooi fietstochtje naar Peperpot, een oude plantage op de oostoever van de Surinamerivier. Zodra je de rivier over bent en de drukte van Meerzorg achter je...

Lees meer...

De rivier over

PARAMARIBO   Natuurlijk kun je over de Wijdenboschbrug – de Bosjesbrug zeggen ze in Paramaribo – naar de overkant van de Surinamerivier, maar daar heb je als voetganger of fietser niets aan, want...

Lees meer...

Fout geparkeerd in Berlijn

BERLIJN   Het is zondagavond en er zit duidelijk onweer in de lucht. We zitten op het terras van Café Orange aan de Oranienburgerstrasse in Berlijn. Het hele terras kijkt naar een groepje...

Lees meer...

Streep door Checkpoint Charlie

BERLIJN  Checkpoint Charlie aan het eind van Friedrichstrasse is een toeristenattractie en wat voor één. Lonely Planet noemt het een ‘tacky tourist trap’, ofwel een smakeloze toeristenval. Toeristen laten zich voor de...

Lees meer...

Actie op de Brandenburger Tor

BERLIJN   Vanuit Tiergarten lopen we op de Brandenburger Tor af en zien meteen dat er iets aan de hand is. Er staat een hele groep mensen op Pariser Platz naar boven te...

Lees meer...

Niemand meer aan boord in Agia Galini

AGIA GALINI (Kreta)   Op het schip in de haven van Agia Galini in het zuiden van Kreta stonden Arabische letters. De havenpolitie had er een drijvende gele slang omheen gelegd om de...

Lees meer...

Het duivelse dorp Kalami

KALAMI (Kreta)   Ze hadden ons verteld dat we ‘ns in Kalami moesten gaan kijken. Een dorp waar niemand meer woonde. Kalami was door de inwoners verlaten was alsof duivel ze op de...

Lees meer...

Het geheim van Frangokástello

FRANGOKASTELLO (Kreta) Het woord Frangokástello betekent ‘het kasteel van de Franken’. Voor de Kretenzers waren alle mannen die met een boot uit het westen kwamen, Franken. Dus ook de Venetiërs die hier...

Lees meer...

De ezels van Samariá

CHORA SFAKION (Kreta)  Als je vertelt dat je naar Kreta geweest, is er altijd wel iemand die informeert of je de Samária-kloof gelopen hebt. Iedereen loopt toch de Samária-kloof, zie je ze...

Lees meer...

Dagelijkse dingen