Stad onder het puin

Santorini AkrotitiSANTORINI (Griekenland)   Twintig jaar geleden was ik er al een keer en ik wilde er beslist weer heen nu we weer op Santorini waren. In het zuiden van het eiland ligt aan de kust wat er over is van de Minoïsche havenstad Akrotiri.

 

Santorini heette in de oudheid Thera. De ramp die de ondergang van Akrotiri veroorzaakte, wordt meestal met de Engelse term ‘Minoan eruption’ aangeduid en heeft naar alle waarschijnlijkheid in het jaar 1615 v.Chr. plaatsgevonden. Het moet een van de zwaarste vulkaanuitbarstingen uit de ons bekende geschiedenis geweest zijn. Thera ontplofte, een tsunami van onvoorstelbare omvang overspoelde de kusten van de Egeïsche zee en de vulkaan overdekte Akrotiri met een vele meters dikke laag puinsteen en as.

Vlak voor de Tweede Wereldoorlog was de Griekse archeoloog Spyridon Marinatos een van de eersten die verband legde tussen de tsunami van 1615 v.Chr. en het eind van de Minoïsche cultuur op Kreta en omliggende eilanden. Hij kwam op dat idee toen hij bij opgravingen op Kreta op ingestorte gebouwen sporen van de vloedgolf meende te herkennen en puinsteen van de vulkaan van Thera vond. (Lange tijd was de theorie van Marinatos algemeen geaccepteerd, tegenwoordig gaan de archeologen ervan uit dat de Minoïsche cultuur na ramp nog minstens een eeuw is blijven voortbestaan.)
In 1967 kreeg Marinatos de kans om zelf opgravingen te doen in Akrotiri. Hij verwijderde vijf dikke lagen puinsteen en vulkanische as. Soms en meter of iten dik. Hij viel van de ene verrassing in e andere. Bijvoorbeeld dat de gebouwen twee verdiepingen hoog waren, sommige zelfs drie. Het waren rechthoekige gebouwen met een plat dak die er van een afstand nauwelijks anders moeten hebben uitgezien dan die in een willekeurig stadje op de Cycladen anno 2017… De straatjes tussen de huizen zijn smal. Hier en daar verbreden ze zich tot een pleintje.

Marinatos vond geen stoffelijke resten in Akrotiri. Het bracht hem tot de hypothese dat men de uitbarsting kennelijk zag aankomen en Akrotiri tijdig had weten te verlaten. Een bijzondere vondst was die van stapels stenen en bergen aarde op allerlei plaatsen in de stad. Waarschijnlijk was men op het moment van de ramp nog in de stad bezig om de schade van een vorige uitbarsting te herstellen. Een mogelijke extra verklaring van het feit dat er geen slachtoffers vielen toen de vulkaan ontplofte.
De ironie van de geschiedenis wil dat Spyridon Marinatos zelf in 1974 de dood vond in Akrotiri toen hij onder een omvallende muur terechtkwam… (oktober 2017)

Plaatselijk belang

De mooiste dag van hun leven

SANTORINI (Griekenland) Santorini is het duurste Griekse eiland, het dorp Oia balancerend op de noordwestelijke kraterwand van Oia is de duurste plek op Santorini. ’s Avonds in afwachting van de zonsondergang vechten...

Lees meer...

Stad onder het puin

SANTORINI (Griekenland)   Twintig jaar geleden was ik er al een keer en ik wilde er beslist weer heen nu we weer op Santorini waren. In het zuiden van het eiland ligt...

Lees meer...

Next bus to Parissa

SANTORINI (Griekenland) Het busstation ligt aan de straat Mitropoleos, net buiten het schilderachtige gedeelte van het stadje Fira op de kraterwand van Santorini. Er is niets schilderachtigs aan het busstation. Het pleintje...

Lees meer...

Een eenzame godin

NAXOS (Griekenland)   Er staan een stuk of tien auto’s geparkeerd langs het doodlopende weggetje. We lopen langs een betonpad het opgravingsterrein op. Het huisje waar de kaartjes verkocht worden, is leeg. Het...

Lees meer...

Het laatste oordeel

NAXOS (Griekenland)   Midden op Naxos bij het dorp Moni staat tussen de olijfbomen de kerk Panagia Drosiani, ofwel ‘Onze Lieve Vrouwe die Verkoeling biedt’. Het is zondagmiddag en het is er druk...

Lees meer...

Een dorp om in te verdwalen

PAROS (Griekenland)   In de heuvels midden op Paros ligt het dorp Lefkes in een smalle vallei. In de reisgidsen vind je omschrijvingen als charmant, origineel, authentiek, gezellig. We zijn al eens...

Lees meer...

De vogels van het plein

PARAMARIBO   Zondagochtend zeven uur op het Onafhankelijkheidsplein in Paramaribo. Op regelmatige afstand van elkaar staan lange palen in het gras waar vogelkooitjes aan hangen. Tussen de palen zijn groepjes mannen druk met...

Lees meer...

Drents koopman in Suriname

PARAMARIBO   Vanuit Paramaribo is het een mooi fietstochtje naar Peperpot, een oude plantage op de oostoever van de Surinamerivier. Zodra je de rivier over bent en de drukte van Meerzorg achter je...

Lees meer...

De rivier over

PARAMARIBO   Natuurlijk kun je over de Wijdenboschbrug – de Bosjesbrug zeggen ze in Paramaribo – naar de overkant van de Surinamerivier, maar daar heb je als voetganger of fietser niets aan, want...

Lees meer...

Fout geparkeerd in Berlijn

BERLIJN   Het is zondagavond en er zit duidelijk onweer in de lucht. We zitten op het terras van Café Orange aan de Oranienburgerstrasse in Berlijn. Het hele terras kijkt naar een groepje...

Lees meer...

Dagelijkse dingen