De tunnel van Eupalinos

SamosSAMOS (Griekenland)   U mag de tunnel van Eupalinos boven het stadje Pythagorio ’s morgens bekijken voor vier euro per persoon. Herodotus rekende hem in zijn Historiën tot de belangrijkste bouwwerken van de Hellas. Dat zie je er tegenwoordig niet meer aan af.


De tunnel van Eupalinos is namelijk ongeveer het enige archeologische monument in Griekenland waar de bezoeker niets uitgelegd krijgt. Of het moet het bordje bij de ingang zijn dat u moet uitkijken om uw hoofd niet te stoten…

Je wurmt je door een 50 centimeter breed gangetje de tunnel van Eupalinos in. Vervolgens loop je enkele honderden meters de anderhalve meter brede tunnel de berg Ampelos boven Pythagorio in. Roosters in de vloer laten meters onder je het kanaaltje zien dat over een afstand van 1036 meter meer dan duizend jaar lang het water van de bron bij het dorp Ajades naar de antieke stad Samos voerde.

Deze kostbare wijze van watervoorziening was een idee van Polykrates, de heerser van Samos in de zesde eeuw v.Chr. die zijn stad tijdens belegeringen niet zonder drinkwater wilde laten zitten. Iedereen die zomers in Pythagorio vertoeft, weet dat de man hier beslist een punt had.
Polykrates huurde de ingenieur Eupalinos in om de tunnel door de berg te graven. Om haast te maken eiste de opdrachtgever dat Eupalinos aan twee kanten tegelijk zou beginnen. Het leek een voor die dagen onmogelijke opgave. Eupalinos was echter niet voor niets de beroemdste ingenieur van zijn tijd. Hij liet de plaats van de ingang en uitgang van de tunnel bepalen door zijn landmeters met een lange bak water een horizontale lijn over de berghelling te laten ‘waterpassen’. Wetenschappers hebben het onlangs nagemeten en kwamen tot een hoogteverschil van 4 centimeter tussen beide uiteinden van de tunnel…
Toen de twee ploegen elkaar na vijfenhalf jaar noeste arbeid in het hart van de berg tegenkwamen, was er niet meer dan enkele decimeters verschil in het horizontale en het verticale vlak. (mei 2008)

In de ontroerende reisgids Samos – Insel met vielen Namen van Costas J. Ptinis vindt u deze tekening van de tunnel van Eupalinos.

Plaatselijk belang

De vogels van het plein

PARAMARIBO   Zondagochtend zeven uur op het Onafhankelijkheidsplein in Paramaribo. Op regelmatige afstand van elkaar staan lange palen in het gras waar vogelkooitjes aan hangen. Tussen de palen zijn groepjes mannen druk met...

Lees meer...

Drents koopman in Suriname

PARAMARIBO   Vanuit Paramaribo is het een mooi fietstochtje naar Peperpot, een oude plantage op de oostoever van de Surinamerivier. Zodra je de rivier over bent en de drukte van Meerzorg achter je...

Lees meer...

De rivier over

PARAMARIBO   Natuurlijk kun je over de Wijdenboschbrug – de Bosjesbrug zeggen ze in Paramaribo – naar de overkant van de Surinamerivier, maar daar heb je als voetganger of fietser niets aan, want...

Lees meer...

Fout geparkeerd in Berlijn

BERLIJN   Het is zondagavond en er zit duidelijk onweer in de lucht. We zitten op het terras van Café Orange aan de Oranienburgerstrasse in Berlijn. Het hele terras kijkt naar een groepje...

Lees meer...

Streep door Checkpoint Charlie

BERLIJN  Checkpoint Charlie aan het eind van Friedrichstrasse is een toeristenattractie en wat voor één. Lonely Planet noemt het een ‘tacky tourist trap’, ofwel een smakeloze toeristenval. Toeristen laten zich voor de...

Lees meer...

Actie op de Brandenburger Tor

BERLIJN   Vanuit Tiergarten lopen we op de Brandenburger Tor af en zien meteen dat er iets aan de hand is. Er staat een hele groep mensen op Pariser Platz naar boven te...

Lees meer...

Niemand meer aan boord in Agia Galini

AGIA GALINI (Kreta)   Op het schip in de haven van Agia Galini in het zuiden van Kreta stonden Arabische letters. De havenpolitie had er een drijvende gele slang omheen gelegd om de...

Lees meer...

Het duivelse dorp Kalami

KALAMI (Kreta)   Ze hadden ons verteld dat we ‘ns in Kalami moesten gaan kijken. Een dorp waar niemand meer woonde. Kalami was door de inwoners verlaten was alsof duivel ze op de...

Lees meer...

Het geheim van Frangokástello

FRANGOKASTELLO (Kreta) Het woord Frangokástello betekent ‘het kasteel van de Franken’. Voor de Kretenzers waren alle mannen die met een boot uit het westen kwamen, Franken. Dus ook de Venetiërs die hier...

Lees meer...

De ezels van Samariá

CHORA SFAKION (Kreta)  Als je vertelt dat je naar Kreta geweest, is er altijd wel iemand die informeert of je de Samária-kloof gelopen hebt. Iedereen loopt toch de Samária-kloof, zie je ze...

Lees meer...

Dagelijkse dingen