De tunnel van Eupalinos

SamosSAMOS (Griekenland)   U mag de tunnel van Eupalinos boven het stadje Pythagorio ’s morgens bekijken voor vier euro per persoon. Herodotus rekende hem in zijn Historiën tot de belangrijkste bouwwerken van de Hellas. Dat zie je er tegenwoordig niet meer aan af.


De tunnel van Eupalinos is namelijk ongeveer het enige archeologische monument in Griekenland waar de bezoeker niets uitgelegd krijgt. Of het moet het bordje bij de ingang zijn dat u moet uitkijken om uw hoofd niet te stoten…

Je wurmt je door een 50 centimeter breed gangetje de tunnel van Eupalinos in. Vervolgens loop je enkele honderden meters de anderhalve meter brede tunnel de berg Ampelos boven Pythagorio in. Roosters in de vloer laten meters onder je het kanaaltje zien dat over een afstand van 1036 meter meer dan duizend jaar lang het water van de bron bij het dorp Ajades naar de antieke stad Samos voerde.

Deze kostbare wijze van watervoorziening was een idee van Polykrates, de heerser van Samos in de zesde eeuw v.Chr. die zijn stad tijdens belegeringen niet zonder drinkwater wilde laten zitten. Iedereen die zomers in Pythagorio vertoeft, weet dat de man hier beslist een punt had.
Polykrates huurde de ingenieur Eupalinos in om de tunnel door de berg te graven. Om haast te maken eiste de opdrachtgever dat Eupalinos aan twee kanten tegelijk zou beginnen. Het leek een voor die dagen onmogelijke opgave. Eupalinos was echter niet voor niets de beroemdste ingenieur van zijn tijd. Hij liet de plaats van de ingang en uitgang van de tunnel bepalen door zijn landmeters met een lange bak water een horizontale lijn over de berghelling te laten ‘waterpassen’. Wetenschappers hebben het onlangs nagemeten en kwamen tot een hoogteverschil van 4 centimeter tussen beide uiteinden van de tunnel…
Toen de twee ploegen elkaar na vijfenhalf jaar noeste arbeid in het hart van de berg tegenkwamen, was er niet meer dan enkele decimeters verschil in het horizontale en het verticale vlak. (mei 2008)

In de ontroerende reisgids Samos – Insel met vielen Namen van Costas J. Ptinis vindt u deze tekening van de tunnel van Eupalinos.

Plaatselijk belang

De mooiste dag van hun leven

SANTORINI (Griekenland) Santorini is het duurste Griekse eiland, het dorp Oia balancerend op de noordwestelijke kraterwand van Oia is de duurste plek op Santorini. ’s Avonds in afwachting van de zonsondergang vechten...

Lees meer...

Stad onder het puin

SANTORINI (Griekenland)   Twintig jaar geleden was ik er al een keer en ik wilde er beslist weer heen nu we weer op Santorini waren. In het zuiden van het eiland ligt...

Lees meer...

Next bus to Parissa

SANTORINI (Griekenland) Het busstation ligt aan de straat Mitropoleos, net buiten het schilderachtige gedeelte van het stadje Fira op de kraterwand van Santorini. Er is niets schilderachtigs aan het busstation. Het pleintje...

Lees meer...

Een eenzame godin

NAXOS (Griekenland)   Er staan een stuk of tien auto’s geparkeerd langs het doodlopende weggetje. We lopen langs een betonpad het opgravingsterrein op. Het huisje waar de kaartjes verkocht worden, is leeg. Het...

Lees meer...

Het laatste oordeel

NAXOS (Griekenland)   Midden op Naxos bij het dorp Moni staat tussen de olijfbomen de kerk Panagia Drosiani, ofwel ‘Onze Lieve Vrouwe die Verkoeling biedt’. Het is zondagmiddag en het is er druk...

Lees meer...

Een dorp om in te verdwalen

PAROS (Griekenland)   In de heuvels midden op Paros ligt het dorp Lefkes in een smalle vallei. In de reisgidsen vind je omschrijvingen als charmant, origineel, authentiek, gezellig. We zijn al eens...

Lees meer...

De vogels van het plein

PARAMARIBO   Zondagochtend zeven uur op het Onafhankelijkheidsplein in Paramaribo. Op regelmatige afstand van elkaar staan lange palen in het gras waar vogelkooitjes aan hangen. Tussen de palen zijn groepjes mannen druk met...

Lees meer...

Drents koopman in Suriname

PARAMARIBO   Vanuit Paramaribo is het een mooi fietstochtje naar Peperpot, een oude plantage op de oostoever van de Surinamerivier. Zodra je de rivier over bent en de drukte van Meerzorg achter je...

Lees meer...

De rivier over

PARAMARIBO   Natuurlijk kun je over de Wijdenboschbrug – de Bosjesbrug zeggen ze in Paramaribo – naar de overkant van de Surinamerivier, maar daar heb je als voetganger of fietser niets aan, want...

Lees meer...

Fout geparkeerd in Berlijn

BERLIJN   Het is zondagavond en er zit duidelijk onweer in de lucht. We zitten op het terras van Café Orange aan de Oranienburgerstrasse in Berlijn. Het hele terras kijkt naar een groepje...

Lees meer...

Dagelijkse dingen