EAU DE COLOGNE
uitvinding: geurwater met etherische oliën en alcohol
uitvinder: Johann Maria Farina (D)
jaar: 1708


Hij had ‘de geur van een Italiaanse ochtend in de lente’ in een flesje weten te krijgen, schreef Johann Maria Farina in 1708 vanuit Keulen aan zijn broer. Een jaar later was het zo ver en begon hij een pand tegenover de Jülichs-Platz zijn ‘aqua mirabilis’ ofwel ‘wonderwater’ te fabriceren en te verkopen. Pas later gaat het Kölnisch Wasser of beter Eau de Cologne heten. Het blijkt vloeibaar goud, want de flesjes worden gekocht in de achttiende eeuw door de groten der aarde voor prijzen waar een arbeider en half jaar voor moest werken…
De ‘Farina 1709 Original Eau de Cologne’ bestaat nog steeds. De achtste generatie Farina die de zaak nu leidt, beweert dat hun eau de cologne nog net zo ruikt als drie eeuwen geleden.

De familie Farina bleef niet lang de enige producent van Keuls water. Steeds meer bedrijfjes in de stad stortten zich in de loop van de achttiende eeuw op deze lucratief gebleken markt. Het bekendste werd de eau de cologne van de firma Ferdinand Mülhens gevestigd op huisnummer 4711. Meteen na de introductie in 1794 bleek het een doorslaand succes, want zijn parfum was veel goedkoper dan de flesjes van de concurrentie.
De merkwaardige merknaam was een rechtstreeks gevolg van de inspanningen van de Franse bezetter om de stad Keulen onder controle te krijgen. Om niet aldoor verdwalen in het doolhof van stegen en straatjes van de oude binnenstad besloten de Fransen alle huizen doorlopend te nummeren. De kleurenplaat waarop je een Franse militair het nummer 4711 met de bekende krullen op de voorgevel van het pand van Mühlens pand in de Glockengasse ziet schilderen, werd meer dan een eeuw na dato voor reclamedoeleinden vervaardigd.

De bekendheid van eau de cologne in Nederland had aanvankelijk minder met het lekkere geurtje te maken dan met het veronderstelde medicinale karakter van het watertje. Het bleek namelijk ook een probaat middel om dames die flauwgevallen waren, weer bij kennis te krijgen. Een paar druppels eau de cologne op een zakdoek waren ook een prima middel tegen hoofdpijn.
Geen wonder dat de eerste Nederlandse producent van eau de cologne een apothekersfamilie was. In 1899 richtte de familie Boldoot in Amsterdam de ‘NV Eau de Colognefabriek voorheen J.C. Boldoot’ op. Het merk Boldoot was al snel zo bekend dat de karren die destijds huis aan huis de poeptonnetjes kwamen legen, schertsenderwijs boldootwagen genoemd werden. En dat woord is tot de dag van vandaag in onze Van Dale blijven staan.

Plaatselijk belang

De vogels van het plein

PARAMARIBO   Zondagochtend zeven uur op het Onafhankelijkheidsplein in Paramaribo. Op regelmatige afstand van elkaar staan lange palen in het gras waar vogelkooitjes aan hangen. Tussen de palen zijn groepjes mannen druk met...

Lees meer...

Drents koopman in Suriname

PARAMARIBO   Vanuit Paramaribo is het een mooi fietstochtje naar Peperpot, een oude plantage op de oostoever van de Surinamerivier. Zodra je de rivier over bent en de drukte van Meerzorg achter je...

Lees meer...

De rivier over

PARAMARIBO   Natuurlijk kun je over de Wijdenboschbrug – de Bosjesbrug zeggen ze in Paramaribo – naar de overkant van de Surinamerivier, maar daar heb je als voetganger of fietser niets aan, want...

Lees meer...

Fout geparkeerd in Berlijn

BERLIJN   Het is zondagavond en er zit duidelijk onweer in de lucht. We zitten op het terras van Café Orange aan de Oranienburgerstrasse in Berlijn. Het hele terras kijkt naar een groepje...

Lees meer...

Streep door Checkpoint Charlie

BERLIJN  Checkpoint Charlie aan het eind van Friedrichstrasse is een toeristenattractie en wat voor één. Lonely Planet noemt het een ‘tacky tourist trap’, ofwel een smakeloze toeristenval. Toeristen laten zich voor de...

Lees meer...

Actie op de Brandenburger Tor

BERLIJN   Vanuit Tiergarten lopen we op de Brandenburger Tor af en zien meteen dat er iets aan de hand is. Er staat een hele groep mensen op Pariser Platz naar boven te...

Lees meer...

Niemand meer aan boord in Agia Galini

AGIA GALINI (Kreta)   Op het schip in de haven van Agia Galini in het zuiden van Kreta stonden Arabische letters. De havenpolitie had er een drijvende gele slang omheen gelegd om de...

Lees meer...

Het duivelse dorp Kalami

KALAMI (Kreta)   Ze hadden ons verteld dat we ‘ns in Kalami moesten gaan kijken. Een dorp waar niemand meer woonde. Kalami was door de inwoners verlaten was alsof duivel ze op de...

Lees meer...

Het geheim van Frangokástello

FRANGOKASTELLO (Kreta) Het woord Frangokástello betekent ‘het kasteel van de Franken’. Voor de Kretenzers waren alle mannen die met een boot uit het westen kwamen, Franken. Dus ook de Venetiërs die hier...

Lees meer...

De ezels van Samariá

CHORA SFAKION (Kreta)  Als je vertelt dat je naar Kreta geweest, is er altijd wel iemand die informeert of je de Samária-kloof gelopen hebt. Iedereen loopt toch de Samária-kloof, zie je ze...

Lees meer...

Dagelijkse dingen