RANJA
uitvinding: naar sinaasappel smakende frisdrank om thuis aan te maken met water
uitvinder: David Polak
jaar: 1921



Calmer Polak verhuisde zijn distilleerderij halverwege de negentiende eeuw van Winschoten naar de stad Groningen. De firma C. Polak Gzn. - in de wandeling doorgaans CP genoemd - verdiende aanvankelijk zijn geld met het maken van advocaat, maar de familie was steeds op zoek naar nieuwe producten. De hoofdprijs was voor zoon David Polak die een frisdrank bedacht gebaseerd op sinaasappelsap die je thuis kon aanmaken met water uit de kraan.
We schrijven het jaar 1921 en steeds meer Nederlandse gezinnen hadden inmiddels waterleiding en dus water van goede kwaliteit in huis. CP verdiende goudgeld aan zijn Ranja. De naam bedacht David door wat te spelen met het Franse woord 'orangeade'.

Hun product werd zo populair dat de Nederlanders na enige tijd ranja met een kleine letter gingen schrijven. De productnaam was een soortnaam geworden, slechts weinig producten valt zo'n grote eer te beurt. Uiteindelijk was het de welvaart die de ranja in de loop van de jaren zestig de das om deed. Ranja is typisch een product geweest voor mensen die op de kleintjes moesten passen, want één fles was goed voor tientallen glazen fris. Toen brak de tijd aan dat de jeugd liever Coca-Cola of 7UP dronk en – minstens zo belangrijk – dat hun ouders het voor hun kroost konden kopen. Zo kon het gebeuren dat in 1965 Sophietje van Johnny Lion op een Amsterdams terras de laatste was die ranja met een rietje dronk.  

Plaatselijk belang

De mooiste dag van hun leven

SANTORINI (Griekenland) Santorini is het duurste Griekse eiland, het dorp Oia balancerend op de noordwestelijke kraterwand van Oia is de duurste plek op Santorini. ’s Avonds in afwachting van de zonsondergang vechten...

Lees meer...

Stad onder het puin

SANTORINI (Griekenland)   Twintig jaar geleden was ik er al een keer en ik wilde er beslist weer heen nu we weer op Santorini waren. In het zuiden van het eiland ligt...

Lees meer...

Next bus to Parissa

SANTORINI (Griekenland) Het busstation ligt aan de straat Mitropoleos, net buiten het schilderachtige gedeelte van het stadje Fira op de kraterwand van Santorini. Er is niets schilderachtigs aan het busstation. Het pleintje...

Lees meer...

Een eenzame godin

NAXOS (Griekenland)   Er staan een stuk of tien auto’s geparkeerd langs het doodlopende weggetje. We lopen langs een betonpad het opgravingsterrein op. Het huisje waar de kaartjes verkocht worden, is leeg. Het...

Lees meer...

Het laatste oordeel

NAXOS (Griekenland)   Midden op Naxos bij het dorp Moni staat tussen de olijfbomen de kerk Panagia Drosiani, ofwel ‘Onze Lieve Vrouwe die Verkoeling biedt’. Het is zondagmiddag en het is er druk...

Lees meer...

Een dorp om in te verdwalen

PAROS (Griekenland)   In de heuvels midden op Paros ligt het dorp Lefkes in een smalle vallei. In de reisgidsen vind je omschrijvingen als charmant, origineel, authentiek, gezellig. We zijn al eens...

Lees meer...

De vogels van het plein

PARAMARIBO   Zondagochtend zeven uur op het Onafhankelijkheidsplein in Paramaribo. Op regelmatige afstand van elkaar staan lange palen in het gras waar vogelkooitjes aan hangen. Tussen de palen zijn groepjes mannen druk met...

Lees meer...

Drents koopman in Suriname

PARAMARIBO   Vanuit Paramaribo is het een mooi fietstochtje naar Peperpot, een oude plantage op de oostoever van de Surinamerivier. Zodra je de rivier over bent en de drukte van Meerzorg achter je...

Lees meer...

De rivier over

PARAMARIBO   Natuurlijk kun je over de Wijdenboschbrug – de Bosjesbrug zeggen ze in Paramaribo – naar de overkant van de Surinamerivier, maar daar heb je als voetganger of fietser niets aan, want...

Lees meer...

Fout geparkeerd in Berlijn

BERLIJN   Het is zondagavond en er zit duidelijk onweer in de lucht. We zitten op het terras van Café Orange aan de Oranienburgerstrasse in Berlijn. Het hele terras kijkt naar een groepje...

Lees meer...

Dagelijkse dingen